مطالعات حساسیت های بین فرهنگی[1]

حساسیت بین فرهنگی توضیح می دهد که پاسخ یک فرد به تفاوتهای فرهنگی و دیدگاههای مردم از فرهنگهای دیگر چگونه است.

شاید اولین و شاخص ترین تحقیقی که در باب "حساسیت بین فرهنگی"  به ذهن همه ما خطور می کند همان "طیف بوگاردوس"  است.طیف بوگاردوس که با توجه به ارزشهای اجتماعی زمان و مکان تنظیم شده بیانگر میزان تمایل یا عدم تمایل اقوام مختلف نسبت به یکدیگر است؛ با گویه هایی نظیر:

_ حاضرم توسط ازدواج ( دخترم با او) نسبت فامیلی با او داشته باشم. ( تمایل و پذیرش کامل)

_ حاضرم اورا در کلوپم به عنوان هم مسلک بپذیرم.

_ حاضرم بعنوان همسایه در یک خیابان با او زندگی کنم.

_ حاضرم در کنار او در یک اداره کار کنم. ( تمایل متوسط)

_ او را به عنوان هم وطن می پذیرم.

_ او را فقط به عنوان میهمان در کشورم می پذیرم.

_ او باید از کشورمان بیرون برود. ( عدم تمایل)

 

این گویه ها موجب می شوند که  پاسخگو بتواند خود را در موقعیتی خاص که برایش در نظر گرفته شده قرار دهد و با تمرکز عقیده اش را درباره نکته مورد سوال ابراز دارد.

اما بهتر و کاملتر از بوگاردوس در مطالعه ارتباطات بین فرهنگی بدون شک مطالعه بنت[2] است. در مطالعه بنت 6 مرحله برای فرد در مواجهه با فرهنگهای دیگر برشمرده می شود.

1_ مواجهه اولیه, "قوم مداری[3]" است. در  پارادایم قوم مداری 3مرحله پیش می آید:

الف_ انکار محض[4] طرف مقابل یک نوع قوم گرایی محض است که فرهنگها و گروههای دیگر را کاملا انکار می کند.

ب_ دفاع[5]:  نوعی هویت مقاومت است. یعنی نسبت به انکار محض مرحله ای پایین تر و متعادل تر است.

ج_ حداقل گرایی[6]:  فرد دچار حداقل گرایی قومی می شود؛ یعنی تاکید بر حداقل مشترکات با فرهنگهای دیگر.

 

2_ حلقه دوم" نسبی گرایی قومی[7]" است. در این حلقه فرد قبول می کند که قومیتها و فرهنگهای دیگر هم وجود دارند و به زندگی مسالمت آمیز با آنها تن می دهد. این حلقه نیز 3 مرحله را شامل می شود:

الف_ پذیرش[8]: پذیرش گروهها و فرهنگهای دیگر.

ب_ انطباق[9]  :سازگاری و انطباق شکل می گیرد.

ج_ هضم شدن فرهنگی[10]: که ادغام شدن در فرهنگ و هضم شدن را در پی دارد.

 

بدون شک با در نظر گرفتن عامل زمان در مطالعه ارتباطات بین فرهنگی شیوه مطالعه بنت شیوه ای قابل استفاده است که در دو سطح نگرش و رفتار این حساسیت بین فرهنگی قابل بررسی است.(برای اطلاعات بیشتر اینجارا ببینید)

 

Stages of Intercultural Sensitivity

 

1. Denial: Does not recognize cultural differences
2. Defense: Recognizes some differences, but sees them as negative
3. Minimization: Unaware of projection of own cultural values; sees own values as superior
4. Acceptance: Shifts perspectives to understand that the same "ordinary" behavior can have different meanings in different cultures
5. Adaptation: Can evaluate other’s behavior from their frame of reference and can adapt behavior to fit the norms of a different culture
6. Integration: Can shift frame of reference and also deal with resulting identity issues

 

تحقیق دیگری تحت عنوان

Assecing the inter cultural seusitivity of high scool student attending an internation      scool

 

توسط دیوید.ای.استرافون[11]

در یک مدرسه بین المللی انجام شده است.

در این تحقیق که 336 دانش آموز مورد

مطالعه قرار گرفته اند مرحله آخر 

 روش بنت یعنی هضم شدن را حذف کرده و

 پله انطباق را تقسیم کرده

به دو قسم

"انطباق شناختی[12]" و " انطباق رفتاری[13]".

 اما اگر قرار باشد چنین مطالعه ای در مورد ارتباطات بین فرهنگی, قومیت ها و فرهنگ های مختلف ایرانی که زندگی مسالمت آمیزی را باهم ادامه می دهند, انجام شود بدون شک مناسبات و ملاحظات خاص خود را می طلبد.

تحقیق درمورد قومیتهایی که در کنار هم زندگی می کنند و گاه عواملی چون پیشداوری ها, رنگ و بوی تعاملتشان را تغییر می دهد, تحقیق در مورد فرزندان دارای فرهنگ سوم مهاجران به شهرها و ... و یا مطالعه مهاجرتهای درون کشوری و یا مهاجران خارجی بالاخص افغانی ها از جمله مواردی است که با استفاده از شیوه بنت و حتی استرافون که سازگاری و انطباق شناختی و رفتاری را با حذف هضم کامل فرهنگی در مراحل 6 گانه شان تعریف کردند, می تواند انجام شود.

من نیز چنان که پیشتر اشاره شد, برآن هستم تا در کلاس درس ارتباطات میان فرهنگی با تاکید بر همین بحث, زندگی فرزندان دارای فرهنگ سوم افغانی که در ایران متولد شده و در مدارس ایران درس خوانده و بر پایه فرهنگ ایرانی مراحل جامعه پذیری را طی کرده اند, مورد مطالعه قرار دهم.

بدون شک مطالعه این امر صرفا بر مبنای طیف بوگاردوس که تا کنون در ایران در مورد گروههای متفاوتی مثل زرتشتیان و مسلمانان و رابطه و گرایش آنها نسبت به یکدیگر انجام شده است و یا حتی با تکیه بر مدل بنت نیز نمی تواند طرح را به سرانجام رساند.

بنابراین بر آن هستم که مراتب مرحله دوم مدل بنت را در مورد دانش آموزان دبیرستانی افغانی متولد شده در ایران مورد بررسی قرار دهم و با طراحی پرسشنامه با توجه به اقتضائات فرهگ ایرانی و فرهنگ افغانی با تاکید بر مشابهت ها و تمایزات و همین طور شرایط ناگزیر مهاجران افغانی در ایران, پیاده کنم.

 

 

حواشی

با پای شکسته وب نوشتن هنر است.

مشق کلاس این هفته با پای شکسته و در گوشه بیمارستان بدور از تمام مظاهر مدرنیته و امکان دسترسی به هرگونه منبع و رسانه جمعی نوشته شد.

باشد تا در فرصتی بهتر اصلاح شود.

 

---

 

 [2] bennett

[3] ethnocentric

[4] denial

[5] defense

[6] minimization

[7] ethnorelative

[8] accepteunce

[9] adaptation

[10] integration

[11] David.A.Straffon

[12] cognitive addaptation

[13] behavioral addaptation

[14] Intercultural seusitive studies (ics)

 

کار کلاسی

 

چنانکه در مطلب قبلی ملاحظه فرمودید، یک مقاله ۵۰۰۰ کلمه ای ،یک تحقیق گروهی و پذیرش مقاله در یک کنفرانس بین المللی برنامه این ترم ما در این کلاس است.

موضوع تحقیق گروهی ما مطالعه  "گفتمان بین فرهنگی زرتشتیان و مسلمانان شهر یزد"است. در مورد موضوع مقاله شخصی ام  نیز که بدون شک با مباحث کلاس پالایش می شود فعلا حول "زندگی مسالمت آمیز مهاجران افغانی و مردم تهران" است، که در فرصتی دیگر سوال و مسائله ام را به تفصیل شرح خواهم داد.

نکته دیگر اینکه فعلا چکیده مقالات من،احسان شاقاسمی و حسین حسنی در همایشهای بین المللی پذیرفته شده است ، که متن چکیده و نامه دریافتی و همینطور اطلاعات کاملتر راجع به کنفرانسها را بزودی روی صفحه مان قرار می دهیم.

 

شرح درس

          این شرح درس کلاس این ترم ما با دکتر عاملی است؛ سعی می کنم مقالات مربوط به هر جلسه راکه سر کلاس ارائه می دهیم و تکالیف دیگر این کلاس را هم در همین دفتر بنویسم.

 

                                        شرح درس ارتباطات بين فرهنگي

 

اين درس ابتداء به تحليل مفاهيم كليدي فرهنگ و حوزه هاي اساسي ارتباطات بين فرهنگي مثل بحث "نمايندگي و يا بازنمائي فرهنگي"، "ديگري سازي"، خرده فرهنگ ها، "قوميت" و "هويت" توجه مي كند. سپس نظريه هاي مربوط به ارتباطات بين فرهنگي را مورد توجه قرار مي دهدو در نهايت روش هاي فهم ارتباطات بين فرهنگي را مورد بحث و تحليل قرار مي دهد. در اين درس همچنين مطالعه تاثيرات متقابل بين فرهنگي و تاثير عوامل و منابع فرهنگي بر ارتباطات بين فرهنگي، مورد توجه خاص قرار خواهد گرفت. ارتباطات فرهنگي سه فضاي متفاوت دارد: 1) ارتباطات بين فرهنگي بين المللي مثل ارتباط ايرانيان و مثلا سوئدي ها 2) ارتباط بين فرهنگي بين فرهنگي متفاوت در داخل يک کشور مثل رابطه ايراني ها و افغاني ها و عراقي ها 3) رابطه بين فرهنگي: در واقع مطالعه  رابطه بين خرده فرهنگ ها را شامل مي شود. از اين منظر، رابطه بين قوميت هاي فرهنگي در درون يک جامعه مشترک مثل رابطه بلوچ ها با فارس ها و کردها با لرها، مورد مطالعه قرار مي گيرد. شكل گيري فضاي مجازي و ظهور جامعه چند فرهنگي مجازي، بخش مهم ديگري از مباحث جديد حوزه مطالعه ارتباطات بين فرهنگي است كه در اين درس به بحث و گفتگو گذاشته خواهد شد.

روش ارزش گذاري علمي اين كلاس بر چهار محور اساسي خواهد بود: 1) محور مشاركت در بحث ها و كارهاي كلاسي، 2) پژوهش هاي فردي و بخش بسيار مهم آن يعني 3) پژوهش هاي گروهي مبتني خواهد بود. همچنين انتظار مي رود 4) دانشجويان محترم حتما يك مقاله پذيرفته شده در كنفرانس هاي بين المللي را ارائه كنند.

سرفصل های کلاس 

 

1.       مقدمه: مفاهيم كليدي و روش

2.       فرهنگ و هويت

3.       فرهنگ، نژاد و قوميت

4.       ديگري سازي - Otherization

5.       خرده فرهنگ ها – Subcultures

6.       نمايش فيلم: نام فيلم:  مرد مرده (Dead Man)، کارگردان: جيم جارموش، سال: 1996، بازيگران: جاني دپ، گري فارمر و لانسي هنريکن.

7.       نظريه ها: نظريه مديريت تشويش/ترديد:

Anxiety/Uncertanity Management Theory (AUM)

8.       نظريه ها: تضاد هاي بين فرهنگي: انگاره ها و ذهنيت – Schema Studies

9.       نظريه ها: نمايندگي و بازنمائي فرهنگي- Episode Representation Theory

10.   نظريه همزيستي فرهنگي و گروه لال – Muted Group Theory فرهنگ هاي متقاطع[1]

11.   اندازه گيري ميزان همدلي بين فرهنگي[2]  و مديريت تضادهاي بين فرهنگي[3]: نمايش فيلم: با گرگها مي رقصد

12.   مطالعه ارتباطات بين فرهنگي در فضاي مجازي[4]

13.   جهاني شدن و ارتباطات بين فرهنگي

سياست هاي كلاس

 

1. حضورو غياب

 

       همه دانشجويان محترم موظفند در همه جلسات درس حضور داشته باشند و به ازاء هر جلسه غيبت 10 امتياز را از دست مي دهند و با دو جلسه غيبت، از درس محروم مي شوند.

       امتياز كليدي درسي متعلق به بحث و گفتگو و نگارش حرفه اي و آكادميك خواهد بود.

       ضوابط تعيين شده در كارهاي علمي، بسيار مهم است به همه موارد با دقت تمام توجه شود.

       زمانهاي تعيين شده جهت ارائه كارهاي علمي، مثل تاريخ امتحان مي باشد و پس از تاريخ اعلام شده، مقالها قابل قبول نخواهد بود.

 

 

2.روش امتحان و ارزيابي درس

.

1	مشارکت در مباحث کلاس و مطالعه متون معرفي شده	150 نمره
2	تحقيق گروهي در مورد روابط بين فرهنگي بين قوميت هاي مختلف ايراني و بين المللي	120 نمره	تعيين موضوع و سئوال 7 اسفند نسخه اول تا 30 ارديبهشت نسخه دوم تا 30 خرداد
3	نگارش يک مقاله 5000 کلمه اي در مورد روش هايي که مي توان بر تبعيضات نژادي، جنسي، قومي و پيشداوري هاي فرهنگي فائق آمد. در اين مقاله نظر حداقل پنج نفر از اقوام مختلف ملي و يا بين المللي منعکس شود.	130 نمره	15 اسفند، تعيين سئوال و موضوع. نسخه اول تا اول اردیبهشت 1384 نسخه دوم تا 15 خرداد 1384
4	مقاله پذيرفته شده در يكي از همايشهاي بين المللي خارج از ايران	100 نمره	تا نيمه خرداد ايميل پذيرش مقاله ارائه شود.
مجموعه امتيازات: 500 نمره

 

 

اول دفتر به نام ايزد دانا

سلام.

من دانشجوی کارشناسی ارشد ارتباطات  دانشكده علوم اجتماعي دانشگاه تهران هستم. این وبلاگ به منظور درج مطالبم در مورد موضوعات و مطالعات ارتباطی خواهد بود و به طور خاص دفتر مشق درس ارتباطات میان فرهنگی که این ترم با آقای دکتر عاملی می گذرانم.